[ و به مردى که از او خواست تا پندش دهد فرمود : ] از آنان مباش که به آخرت اميدوار است بى آنکه کارى سازد ، و به آرزوى دراز توبه را واپس اندازد . در باره دنيا چون زاهدان سخن گويد ، و در کار دنيا راه جويندگان دنيا را پويد . اگر از دنيا بدو دهند سير نشود ، و اگر از آن بازش دارند خرسند نگردد . در سپاس آنچه بدان داده‏اند ناتوان است ، و از آنچه مانده فزونى را خواهان . از کار بد باز مى‏دارد ، و خود باز نمى‏ايستد ، و بدانچه خود نمى‏کند فرمان مى‏دهد . نيکوان را دوست مى‏دارد ، و کار او کار آنان نيست و گناهکاران را دشمن مى‏دارد ، و خود از آنان يکى است . مرگ را خوش نمى‏دارد ، چون گناهانش بسيار است و بدانچه به خاطر آن از مردن مى‏ترسد در کارست . اگر بيمار شود پيوسته در پشيمانى است ، و اگر تندرست باشد سرگرم خوشگذرانى . چون عافيت يابد به خود بالان است ، و چون گرفتار بلا شود نوميد و نالان . اگر بلايى بدو رسد ، به زارى خدا را خواند ، و اگر اميدى يابد مغرور روى برگرداند . در آنچه در باره آن به گمان است ، هواى نفس خويش را به فرمان است ، و در باره آنچه يقين دارد در چيرگى بر نفس ناتوان . از کمتر گناه خود بر ديگرى ترسان است ، و بيشتر از پاداش کرده او را براى خود بيوسان . اگر بى نياز شود سرمست گردد و مغرور ، و اگر مستمند شود مأيوس و سست و رنجور ، چون کار کند در کار کوتاه است و چون بخواهد بسيار خواه است . چون شهوت بر او دست يابد گناه را مقدّم سازد ، و توبه را واپس اندازد و چون رنجى بدو رسد از راه شرع و ملّت برون تازد . آنچه را مايه عبرت است وصف کند و خود عبرت نگيرد ، و در اندرز دادن مبالغه کند و خود اندرز نپذيرد . در گفتن ، بسيار گفتار ، و در عمل اندک کردار در آنچه ناماندنى است خود را بر ديگرى پيش دارد ، و آنچه را ماندنى است آسان شمارد . غنيمت را غرامت پندارد و غرامت را غنيمت انگارد . از مرگ بيم دارد و فرصت را وامى‏گذارد . گناه جز خود را بزرگ مى‏انگارد و بيشتر از آن را که خود کرده ، خرد به حساب مى‏آرد ، و از طاعت خود آن را بسيار مى‏داند که مانندش را از جز خود ناچيز مى‏پندارد . پس او بر مردم طعنه زند و با خود کار به ريا و خيانت کند با توانگران به بازى نشستن را دوست‏تر دارد تا با مستمندان در ياد خدا پيوستن . به سود خود بر ديگرى حکم کند و براى ديگرى به زيان خود رأى ندهد ، و ديگران را راه نمايد و خود را گمراه نمايد . پس فرمان او را مى‏برند و او نافرمانى مى‏کند . و حق خود را به کمال مى‏ستاند و حق ديگرى را به کمال نمى‏دهد . از مردم مى‏ترسد ، نه در راه طاعت خدا و از خدا نمى‏ترسد در راه طاعت بنده‏ها . [ و اگر در اين کتاب جز اين گفتار نبود ، براى اندرز بجا و حکمت رسا ، و بينايى بيننده و پند دادن نگرنده انديشنده بس مى‏نمود . ] [نهج البلاغه]